Kurum ve şirketlerin dijital ortama adaptasyonunda önemli ölçüde kolaylık sağlayan e-Fatura uygulaması, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenen standartlara göre düzenlenir. Bir faturada olması gereken her türlü bilgiyi ihtiva etmesi bakımından basılı faturadan bir farkı yoktur. Elektronik ortamda hazırlanan e-Fatura ile basılı fatura aynı hukuki niteliği taşır.
Alışveriş işlemlerinin ardından düzenlenmesi gereken fatura, alıcı ve satıcı taraflarca yapılan işlemlerin kayıt altına alınması bakımından önemlidir. Bu durum aynı zamanda etkin bir kontrol mekanizması anlamına da gelir. Elektronik ortamdaki işlemlerin artan bir şekilde yayılması ile basılı fatura yerine e-Fatura kullanımı hızla artmaktadır.
Fiziksel faturanın tam karşılığı veya elektronik versiyonu olarak nitelenebilecek olan e-Fatura birçok avantaja sahiptir. Baskı ve kâğıt gideri olmayan, elektronik ortamda kolayca iletilmesi dolayısıyla posta veya kargo masrafı çıkarmayan e-Fatura uygulamasının yakın gelecekte daha yaygın kullanılması beklenmektedir.
e-Fatura sorgulama mükelleflerin sıklıkla ihtiyaç duyduğu bir işlemdir. Sorgulama yapmak isteyen mükellefler ebelge.gib.gov.tr adresi üzerinden T.C. kimlik numarası veya vergi numarası ile işlem yapabilir. Bu bilgilerle sisteme girerek e-Fatura sorgulama işlemi gerçekleştirmek mümkündür.
Mükelleflerin sayfa üzerinden ücretsiz olan e-Fatura görüntüleyici programını indirmeleri işlerini kolaylaştırabilir. Kullanımı gayet kolay olan uygulama ile faturaları XML formatında ekranda görüntülemek mümkün olur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, karşılaşılan ekranda .zip uzantılı dosya yerine .xml olanının seçilmesidir.
Bu aşamada fatura açıldıktan sonra sorgula butonuna basılarak e-Fatura sorgulaması yapılır. Sorgulama sonucunda ilgili fatura GİB sisteminden geçmiş ve alıcıya ulaştırılmıştır ibaresi yer alıyorsa fatura GİB sisteminden başarıyla geçmiş ve geçerli demektir. İlgili fatura GİB sisteminden geçmemiş ve alıcıya ulaştırılmamıştır ibaresi varsa fatura GİB sisteminden başarıyla geçmemiştir. Bu ibareyi taşıyan e-Fatura geçersiz kabul edilir.
e-Fatura sorgulama işlemleri yürütülürken bazı hususlara dikkat edilmesi yerinde olacaktır. Öncelikle sorgulanmak istenen faturanın e-Arşiv kapsamında düzenlenmiş olup olmadığına bakılması yerinde olur. Ayrıca düzenleyen mükellefin e-Arşiv fatura düzenleme yetkisi olup olmadığı önemlidir. e-Arşiv fatura düzenleme yetkisi bulunan mükellefler listesine ebelge.gib.gov.tr sayfasını kullanarak ulaşmak mümkündür.
Bu çerçevede mükellefin T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, fatura numarası, ödenecek tutar, genel toplam gibi alanlar kontrol edilmelidir. Fatura üzerindeki bilgilerin her birinin bu şekilde birebir karşılaştırılması olası hataları fark etmeyi sağlayacaktır.
e-Fatura mükellef sorgulama
Günümüz koşullarında e-Fatura sorgulama işlemleri zamandan ve mekândan bağımsız internet erişimi olan tüm cihazlardan yapılabilmektedir. Bu maksatla efatura.gov.tr adresine kullanılan cihazın tarayıcısı aracılığıyla girmek yeterlidir. Giriş için açılan ekrana T.C. kimlik numarasını yazarak işleme devam edilir. e-Fatura sorgulamanın yanı sıra e-Fatura mükellef sorgulama işlemleri de aynı şekilde kolayca yapılabilir.
e-Fatura mükellef sorgulama işlemini yapabilmek için vergi kimlik numarası veya T.C. kimlik numarası ile https://ebelge.gib.gov.tr/efaturakayitlikullanicilar.html sayfasını ziyaret etmek yeterlidir. Sayfada ilgili yere istenen bilgi ve doğrulama kodu yazılmasının ardından sorgunun yanıtına kolaylıkla ulaşılabilir.
397 Sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği doğrultusunda uygulamaya konulan e-Fatura uygulamasına, Mali Mühür Sertifika adımında gereken işlemlerini tamamlayarak dahil olan kullanıcılara e-Fatura kayıtlı kullanıcısı adı verilir. e-Faturaya geçiş yapan mükellefler e-Fatura kullanıcı listesi aracılığıyla GİB tarafından yayınlanır.
e-Fatura sorgulama işlemlerinde kayıtlı kullanıcı listesine Gelir İdaresi Başkanlığı e-belge portalı üzerinden ulaşmak mümkündür. Ayrıca e-Fatura kayıtlı kullanıcı bilgilerine özel entegratör web servisleri üzerinden de erişim sağlanabilmektedir.
e-Fatura sorgulama işlemlerini özel entegratör aracılığıyla yapmanın ilave avantajlarından da söz edilebilir. e-Fatura kayıtlı kullanıcılar listesinin özel entegratör servisleri ile sorgulamasında mükellefin unvanı, e-Fatura’ya geçiş tarihi ve en son posta kutusu açma tarihi gibi ilave bilgilere ulaşılabilir.
