Yoksulluk sınırı nedir?
Yoksulluk sınırı, hane halkının temel ihtiyaçlarını karşılamak için duyduğu minimum geliri ifade eder. Geliri belirtilen miktarın altına düşen kişiler, düşük gelirli olarak kabul edilir. Yoksulluk sınırı gıda harcamaları, barınma giderleri, giyim, sağlık, eğitim ve ulaşım kalemleri göz önünde bulundurularak hesaplanır. Bu hesaplama her ülkede ekonomik durumun anlaşılması için hesaplanır. Türkiye’de ise bu hesaplamayı TÜRK-İŞ ve TÜİK tarafından gerçekleştirilir.
Demo Talep Et
Çözümümüzü deneyin.
Türkiye yoksulluk sınırı detayları
Türkiye’de yoksulluk sınırı belirli kriterler göz önünde bulundurularak hesaplanır. Bir ailenin temel gereksinimlerini karşılamak için ihtiyaç duyduğu minimum gelir düzeyini gösterir. Bu değer, aile halkının gıda, barınma, sağlık, eğitim, giyim ve ulaşım gibi temel harcamaları dikkate alınarak hesaplanır. Türkiye’de yoksulluk sınırı TÜRK-İŞ ve TÜİK tarafından hesaplanır. TÜİK, her ay “Açlık ve Yoksulluk Sınırı” raporu yayınlayarak 4 kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmesi ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için ihtiyaç duyduğu minimum geliri paylaşır. TÜİK ise göreli yoksulluk sınırı üzerinden hesaplamalar gerçekleştirir. Hane halkının ortalama geliri %60’ın altında kalan bireyler yoksul kabul edilir.
4 kişilik aile yoksulluk sınırı
4 kişilik ailenin yoksulluk sınırı TÜRK-İŞ tarafından şu şekilde hesaplanmıştır:
· Ankara’da yaşayan bir ailenin giderleri göz önünde bulundurularak yapılan hesaplamada aylık gıda harcamaları için belirlenen tutar 30.143,75 TL olarak bulunmuştur. Bu tutar, açlık sınırı olarak nitelendirilir.
· Gıda harcamasının yanı sıra giyim ve konut benzeri giderlerin dahil edilmesiyle beraber bu tutar 98.188,11 TL’ye çıkmıştır.
· Bekar olan bir çalışanın ise tek başına kabul edilebilir şartlarda yaşaması için elde etmesi gereken gelirin 39.123,08 TL olması gerektiği belirlenmiştir.
TÜİK Yoksulluk Sınırı
· Göreli yoksulluk oranı: Medyan gelirinin %50’si baz alınarak hesaplanan göreli yoksulluk oranı %13,0’dır. Yani, toplumun %13,0’ı yoksulluk sınırının altında kalmaktadır.
· Eğitim seviyesine göre yoksulluk oranı: Bir okul bitirmeyenlerde bu oran geçmiş yıllara göre düşüş eğilimindedir. Yükseköğretim mezunlarında ise bu oran en düşük seviyededir.
· Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranı: Tek kişinin yaşadığı hanelerde ve çekirdek ailelerde yoksulluk oranları hane halkı büyüklüğüne göre değişiklik göstermektedir.
· Bölgesel yoksulluk: En düşük yoksulluk oranı %4,6 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgesindedir. TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgesi ise en yüksek orana sahip olan bölgelerdir.
· Maddi ve Sosyal Yoksulluk: Ekonomik olarak temel ihtiyaçlarını karşılayamayanların oranı 2025 yılında %11,9’a gerilemiştir.
· Sürekli yoksulluk: Dört yıllık veriler göz önünde bulundurulduğunda sürekli yoksulluk oranı %13,6 olmuştur.
Yoksulluk Sınırı Nasıl Hesaplanır?
· Yoksulluk sınırı hesaplaması birkaç kriter dikkate alınarak gerçekleştirilir. Genel olarak bu sınır, kişilerin temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gerekli kaynakların yıllık toplam değerinin hesaplanmasıyla bulunur.
· İnsanların hem sağlıklı hem de insanca yaşamlarını sürdürebilmesiyle ihtiyaç duyabileceği temel gereksinimlerden oluşur. Gıda, ulaşım, barınma, giyim, eğitim ve sağlık hizmetleri dahil edilir.
· Yoksulluk sınırı sabit kalmaz. Yıllık olarak enflasyon oranına ve piyasa koşullarına göre yeniden güncellenir. TÜFE gibi göstergeler dikkate alınarak tekrar hesaplamalar yapılır.
Yoksulluk sınırı 2026
Yoksulluk sınırı 2025 yılının Aralık ayında 4 kişilik bir ailenin toplam harcamaları göz önünde bulundurularak 98.188,11 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, bu sınır 2026 yılında piyasa koşulları, enflasyon ve temel ihtiyaçlardaki değişimler göz önünde bulundurularak değiştirilecektir.
