Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri için geçici vergi oranı kaçtır?
Geçici vergi oranı, Gelir Vergisi mükellefleri için gelir vergisi tarifesinin ilk diliminde yer alan oran (%15) olarak uygulanır. Ancak Kurumlar Vergisi mükellefleri için bu oran, 2023 yılından itibaren yapılan kalıcı düzenlemelerle %25 olarak belirlenmiştir. (İhracatçılar ve imalatçılar için bu oranda indirimli tarifeler uygulanabilmektedir).
Geçici verginin dönemleri, beyan ve ödeme zamanları nedir?
2022 yılından itibaren yapılan düzenleme ile 4. dönem geçici vergi beyannamesi (Ocak-Aralık dönemi) tamamen kaldırılmıştır. 2026 yılında da mükellefler yıl içerisinde sadece 3 dönem (3, 6 ve 9 aylık) beyanname vermektedir.
Dönem
Kapsadığı Aylar
Beyan ve Ödeme Zamanı
1. Dönem
Ocak - Şubat - Mart
17 Mayıs akşamına kadar
2. Dönem
Nisan - Mayıs - Haziran
17 Ağustos akşamına kadar
3. Dönem
Temmuz - Ağustos - Eylül
17 Kasım akşamına kadar
Tahakkuk eden ancak ödenmeyen geçici vergi ne yapılır?
Tahakkuk ettirilmiş ancak ödenmemiş geçici vergi tutarları yıllık beyanname döneminde terkin edilir (silinir). 2026 yılı yasal takvimine göre; terkin edilen bu tutarlar için gelir vergisi mükelleflerinde 1 Nisan, kurumlar vergisi mükelleflerinde ise 1 Mayıs tarihine kadar gecikme zammı hesaplanır.
2026'da geçici verginin yeni normali: Enflasyon düzeltmesi ve dijital süreçler
2026 yılı geçici vergi dönemlerinde mükelleflerin en çok dikkat etmesi gereken konu Enflasyon Muhasebesi (Düzeltmesi) uygulamasıdır. 2024 yılında başlayan ve 2026'da da devam eden bu sistemle, işletmelerin mali tabloları artık sadece tarihi maliyetlerle değil, paranın satın alma gücündeki değişime göre düzeltilerek geçici vergi matrahına esas alınmaktadır. Bu durum, özellikle yüksek stoğu veya duran varlığı olan firmaların geçici vergi matrahlarını doğrudan etkilemekte; kağıt üzerindeki karların vergilenmesinin önüne geçilmesini hedeflemektedir.
Bir diğer önemli başlık ise "Asgari Kurumlar Vergisi" ve "Küresel Asgari Vergi" uyumudur. 2026 geçici vergi dönemlerinde büyük ölçekli kurumlar için matrah tespiti yapılırken, teşvik ve istisnalar düşülmeden önceki kazanç üzerinden belirli bir asgari vergi hesaplaması yapılmaktadır. Bu, vergi adaletini sağlamak adına getirilen ve geçici vergi beyannamelerinde "Ek Vergiler" veya "Asgari Vergi Kontrolü" olarak karşımıza çıkan teknik bir detaydır. Muhasebe kayıtlarınızı oluştururken bu yeni kontrol mekanizmalarını dijital yazılımlarınız üzerinden doğrulamayı unutmamalısınız.
2026'da geçici vergi beyannameleri artık tamamen Dijital Vergi Dairesi ve yeni nesil Defter-Beyan Sistemi üzerinden "otomatik veri aktarımı" ile hazırlanmaktadır. Banka hareketlerinizden kesilen tevkifatların (stopajların) geçici vergi beyannamesinde mahsup edilmesi süreci artık manuel değil, sistem sorgulamasıyla saniyeler içinde gerçekleşmektedir. Bu da "eksik beyan" nedeniyle ceza alma riskini minimize ederken, mükelleflere ödeme kolaylığı ve doğru tahakkuk imkanı sağlamaktadır.
Yeni işe başlayan, işi bırakan ve tasfiyeye giren mükelleflerde geçici vergi nasıl uygulanacaktır?
Yeni işe başlayan mükellefler, faaliyete başladıkları tarihin içinde bulunduğu geçici vergi döneminden itibaren geçici vergi ödemeye başlayacaklardır. İşin bırakılması halinde ise işin bırakıldığı tarihi içeren dönemden sonraki dönemler için geçici vergi beyannamesi verilmeyecektir. Ticaret siciline tescil edilerek tasfiyeye giren kurumlar tasfiyeye girdikleri tarihi ihtiva eden geçici vergi dönem kazançları üzerinden geçici vergi ödeyecekler, bu dönemden sonraki tasfiye dönemlerinde geçici vergi beyannamesi vermeyeceklerdir.
Özel İnşaat yapan firmalar geçici vergi beyannamesi verir mi?
Yıllara sâri inşaat ve onarma işi yapan firmalar hariç, tüm inşaat firmaları geçici vergi beyannamesi verirler.
Bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri geçmiş yıl zararlarını geçici vergiden mahsup edebilirler mi?
Geçici vergi matrahının hesaplanmasında, gelir vergisi matrahlarının tespitinde indirimi mümkün olan geçmiş yıl zararları dikkate alınacaktır.
