Şirket türleri ve özellikleri nelerdir?
Türk Ticaret Kanunu’nda şirketler sermaye ve şahıs olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Ticari hayata güçlü bir başlangıç yapılabilmesi için bu türler hakkında bilgi sahibi olunmasında fayda vardır. Bunun en büyük nedeni, her şirket türünün kendine has avantajları bünyesinde barındırmasıdır. Söz konusu yapıların kurulum aşamaları da birbirinden farklıdır.
Sermaye şirketleri nelerdir?
Türk Ticaret Kanunu uyarınca üç farklı sermaye şirketi çeşidi bulunmaktadır. Bu şirket türleri ve özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
Anonim şirketler
Bu yapılanmalar, iç dinamikleri nedeniyle en fazla tercih edilen sermaye şirket çeşitleri arasındadır. Anonim şirketlerin sermayeleri belirli ve paylara bölünmüştür. Bir kişi tarafından kurulabilen bu tür şirketlerde 2026 yılı itibarıyla en az 250.000 TL sermayenin sağlanması zorunludur. İlerleyen dönemde sermaye artırımı, yönetim kurulu tarafından kendisine tanınan yetkiler doğrultusunda yapılabilir. Kayıtlı sermaye sistemini seçen anonim şirketlerde ise başlangıç sermayesi en az 500.000 TL olmalıdır.
Anonim şirketlerde birden fazla gerçek ya da tüzel kişi bulunuyorsa, temel sermaye eşit paylara bölünür. Nakden taahhüt edilen sermaye paylarının itibari değerlerinin en az ¼’ü tescilden önce ödenmelidir. Kalan kısmın ödemesi ise şirket tescilini takiben 24 ay içerisinde yapılmalıdır.
Limited şirketler
Limited statüsündeki oluşumlar, anonimle birlikte ticari hayatta en fazla karşılaşılabilecek şirket tipleri olma özelliğine sahiptir. Limited şirketler, tek ya da bir grup gerçek/tüzel kişi tarafından belirli ticaret unvanı altında kurulabilir. Bu tür şirketlerin kuruluşunda en fazla 50 kişi ortak statüsünde yer alabilir.
Limited şirket kurulabilmesi için 2026 yılı yasal düzenlemeleri uyarınca 50.000 TL sermaye koşulunun karşılanması gerekir. Sermayede, tutarı fark etmeksiniz her ortağın payı bulunur. Hangi ortağın ne kadar sorumluluğa sahip olacağı, paylarına göre belirlenir. Bir ortağın payını devredebilmesi için diğerlerinin iznine ihtiyaç duyulur.
Kurumlar vergisi mükellefi olan limited şirketlerde 2026 yılı vergi oranı genel olarak matrahın %25’idir. Muhtasar beyanname, çalışan sayısına bağlı olarak her ay veya üç ayda bir verilir. KDV ile ilgili beyanname ise her ay hazırlanmalıdır. Limited şirketlerde, tüm beyannamelerin elektronik ortamda hazırlanması zorunluluğu mevcuttur.
Paylı komandit şirketler
Paylı komandit oluşumlar, şirket özellikleri bakımından karma yapıya sahiptir. Şirket alacaklarına yönelik olarak ortakların bir veya birkaçının (komandite) sınırsız sorumluluğu söz konusudur. Diğer ortaklar (komanditer) ise sadece yatırdıkları sermaye ile sınırlı sorumluluk sahibidir.
Limited ile anonim arasındaki fark nedir?
● Limited şirketlerde sermaye miktarı minimum 50.000 TL iken, anonim şirketlerde bu miktar asgari 250.000 TL’dir.
● Limited şirketlerde taahhüt edilen sermaye miktarı ile ilgili blokaj şartı yasal düzenlemelerle esnetilmiş olsa da, anonim şirketler için taahhüt edilen miktarın ¼’ü tescil öncesi bloke edilir.
● Limited şirketlerde kurumlar vergisi istisnası yoktur. Anonim şirket ise taşınmaz veya iştirak hissesi satışında belirli şartlarla vergi istisnasına sahiptir.
● Limited şirketler, avukat bulundurma yükümlülüğüne tabi değildir. Sermayesi 1.250.000 TL ve üzeri (yeni limitler uyarınca) olan anonim şirketler ise sözleşmeli avukat bulundurmak zorundadır.
Şahıs şirketleri nelerdir?
Türk Ticaret Kanunu’na göre şahıs şirketi türleri üçe ayrılır: Adi şirketler, Kollektif şirketler ve Adi komandit şirketler. Bu oluşumlarda ortakların kişisel sorumlulukları ön plandadır ve kurulumları sermaye şirketlerine göre çok daha hızlıdır.
Türkiye’de nasıl şirket kurulur?
2026 yılında dijital dönüşümün tamamlanmasıyla şahıs şirketleri kurulumu tamamen e-Devlet üzerinden İnteraktif Vergi Dairesi aracılığıyla yaklaşık 10-15 dakikada tamamlanabilmektedir. Anonim ve limited şirketler için süreç MERSİS üzerinden başlatılmakta, ticaret sicil işlemleri ve dijital imza süreçleriyle yürütülmektedir.
Şirket kurma maliyetleri nelerdir?
● 2026 yılı güncel maliyetlerine göre şahıs şirketi kurma maliyeti (noter, imza beyanı, müşavir açılış bedeli dahil) ortalama 4.500 TL ile 6.000 TL arasındadır.
● Tek ortaklı bir limited şirketin 2026 yılı kuruluş masrafları (ticaret odası, noter, mali müşavir ve tescil giderleri dahil) yaklaşık 15.000 TL - 20.000 TL civarından başlamaktadır.
● Bir anonim şirketin 2026 kuruluş maliyeti ise sermaye harçları ve tescil masraflarıyla birlikte minimum 20.000 TL - 25.000 TL seviyesindedir. (Bu rakamlara asgari sermaye bloke tutarları dahil değildir).
Şirket türlerine göre vergi oranları nelerdir?
Şahıs şirketleri için 2026 yılı gelir vergisi dilimleri yeniden değerleme oranına göre güncellenmiş olup, kazanca göre %15’ten başlayıp %40’a kadar yükselmektedir.
Sermaye şirketleri (Limited ve Anonim) ise 2026 yılında %25 kurumlar vergisi oranına tabidir. İhracat yapan kurumlara bu oranda 5 puanlık indirim uygulanabilmektedir.
Hangi şirket türü daha avantajlı?
2026'nın dijital ticaret ekosisteminde, eğer küçük ölçekli bir iş yapıyorsanız şahıs şirketi düşük maliyeti ve 'Genç Girişimci Desteği' (29 yaş altı için 2026 limitlerine göre artırılmış vergi muafiyeti) ile avantajlıdır. Ancak markalaşma, yüksek ciro hedefleri ve kurumsal bir imaj için Limited veya Anonim şirket yapıları, borç sorumluluğunun şahsi mal varlığına sıçramaması nedeniyle daha güvenlidir.
